1) Lisans eğitiminize Ankara Üniversitesi DTCF Tarih Bölümü’nde başlayıp Anadolu Üniversitesi İletişim Bilimleri Fakültesi Sinema-Televizyon Bölümü’nde devam ediyorsunuz. Biraz o yılları hatırlasak ve geleceğinize dair karar verdiğiniz o dönem nasıl hayaller kuruyordunuz diye başlasak neler anlatırsınız?

2) 20 yıllık profesyonel hayatınızda birçok yapım şirketiyle çalıştınız ve onlarca eserin arka perdesinde emek verdiniz; sinema alanındaki deneyimlerinizden sonra tiyatronun sahne arkasında çalışmaya nasıl karar verdiniz -bi’ kırılma anından söz edebilir miyiz- ve de bu kulvar değişiminden beklentileriniz nelerdi diye sormak isterim.

3) Ankara’nın son yıllardaki kazanımlarından biri olan ve oldukça başarılı bir ekiple nitelikli eserler üreten Etimesgut Kent Tiyatrosu’nda -yakın geçmişe kadar- sahne amiri olarak çalıştınız; şimdilerde de program koordinatörü olarak görev alıyorsunuz; peki seyirci koltuklara yerleştiğinde her şey hazır görünüyor fakat siz mesleğin görünmeyen tarafında sahne amiri olarak bir oyun gününü öncesi/sırası/sonrası olarak nasıl yönetiyordunuz diye sormak isterim.

4) Sahne amirliği için sahnenin kalp atışını içinde barındıran bir meslek diyebiliriz sanırım; peki oyunun ritmini kulisten hissetmek sizin için ne anlama geliyor; sanata bakış açınızı nasıl etkiliyor?

5) İki yıldır şehrimizdeki sanatseverlere eşsiz deneyimler yaşatan KentFest kapsamında da festival koordinatörü olarak çalıştınız; o süreçteki organizasyon ayağında gerek kriz anlarında gerekse emeğinizin takdir edildiği taraflarda sizde iz bırakan anlar var mı dinleyicilerle paylaşabileceğiniz? (Sizdeki hissettirdiklerini ve de devam etme gücünüzün kaynağını da konuşabiliriz.)

6) Bizim yayın adımız da olan dördüncü duvar kavramına sizin bakış açınızı sormak isterim; sahne arkasındaki bir tiyatro insanı için sahne önündeki hayali perde varlığıyla/yokluğuyla sizde neler çağrıştırıyor?

Kendisine bu hoş sohbet için çok teşekkür ediyoruz.

Çağımızda hâlâ romantik dönem emareleri gösteren değerli insan İpek Atagün’le Hacettepe Üniversitesi’nde konservatuvarda önce öğrenci, sonra eğitmen olarak başlayan tiyatro yolculuğunun zamanla idareciliğe evrilmesine; son yıllarda yaptığı rejilerle özellikle disiplinlerarasıcılığa verdiği öneme ve temelinde zarafet olan oyunlar sahnelediğine dair keyifli bi’ söyleşi gerçekleştirdik.

1. 1996 yılında Hacettepe Üniversitesi Ankara Devlet Konservatuvarı’ndan mezun oldunuz peki biraz o yılların öncesini hatırlayarak başlasak neydi size tiyatro okuma kararı aldıran o an ya da anı?

2. Mezuniyetinizin ardında yine aynı kurum çatısı altında öğretim görevlisi olarak çalıştınız; kürsünün diğer tarafına geçtiğinizdeki ilk duygularınızı sorsam neler söylersiniz?

3. Van bölge tiyatrosunda deneyimlediğiniz süreç ilk profesyonel sahne yıllarınızdı sanırım, özellikle o dönemde bölgedeki seyircinin tiyatroya olan ilgisini ve de heyecanlı/hevesli yeni mezunlar olarak sizlerin deneyimlerini merak ediyorum; neler hatırlıyorsunuz o anlarınıza dair?

4. Ankara Devlet Tiyatrosu Müdürü olarak yıllarca idarecilik de yaptınız doğası gereği böylesi pratik bi’ meslekte masa başı çalışması ne kadar tatmin edici diye sormak isterim.

5. Son yıllarda Ankara DT bünyesinde sahneye koyduğunuz “Anna Karenina” ve “Sefiller” oyunları için de ayrıca konuşalım isterim çünkü her ikisi de sizin rejinizle hafızalara kazınan şaheserler; özellikle disiplinlerarasıcılık açısından irdeleyecek olursak dansın ve müziğin sizin sahneleme anlayışınızdaki yerini de konuşalım isterim.

6. Sahne üzerinde yıllarca pek çok karaktere hayat verdikten sonra sahne arkasına geçmek o hayali en başta kuran olmak ve tüm ekibi ona inandırmak meslekteki nihai hedefiniz mi yoksa ötesi var mı sizin düşüncenizde?

7. Bizim yayın adımız da olan dördüncü duvar kavramına sizin bakış açınızı sormak isterim; hem oyuncu hem yönetmen sıfatlarınızla değerlendirebilirsiniz?

Kendisine bu hoş sohbet için çok teşekkür ederiz.

1. Hacettepe Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Tiyatro Anasanat Dalı’ndan 2004 yılından mezun oldunuz; peki biraz o yılların da öncesine gitsek ve tiyatroya yönelen eğitim yolculuğunuz gerekçelerini ve/veya başlangıç motivasyonunuzu hatırlasak neler söylersiniz ?

2. Polonya’da Grotowski Enstitüsü’nde de çeşitli atölyelere katıldınız, ‘Song of Songs’ adlı uluslararası bir projede yer aldınız. Tüm bu süreçler mi beden ve ses üzerine yoğunlaşmanıza sebep oldu, yoksa zaten keşfettiğiniz ve bu eğitimlerde pekiştirmek istediğiniz bir farkındalık mıydı?

3. Son dönemde de -3 yıl boyunca- Anadolu’daki farklı kültürlerin türkülerini öğrenmek için pek çok köye gidip onlarla birlikte türküler söyleyip belgesel niteliğinde kayıtlar aldınız ve bu türküleri Yunan şairi Sappho’nun şiirleriyle de birleştirerek tek kişilik bir performans ortaya koydunuz. Ankara’da, İstanbul’da sahneye koyduğunuz bu esere dair nasıl geri bildirimler alıyorsunuz; özellikle ilgili bölge halkının, ortak kültürde buluşanların neler hissettiğimi merak ediyorum doğrusu.

4. Ses ve beden çalışmalarınızda doğanın rolü üzerine de konuşalım isterim; insan doğasının keşfine dair de bir ön koşul diyebilir miyiz yapay çeldiricilerden uzakta bir atmosfer yaratmak ?

5. Ankara Üniversitesi DTCF’de Tiyatro Teorileri , Eleştirisi ve Dramaturji Bölümü’nde de yüksek lisans öğrencisisiniz; yıllardır bu alanda pratik yapan biri için alandaki akademik ihtiyaca cevap vermek literatüre katkıları sağlamak da oldukça kıymetli elbette peki tüm o teori odaklı çalışmalar ne kadar tatmin edici diye sormak isterim.

6. Aynı zamanda ses ve beden odaklı atölyeler de veriyorsunuz, katılımcılardan gözlemlediğiniz değişim/dönüşüm anlarından bahsedebilir misin? (Mevcut beden algıları atölye süresince elbet değişiyordur diye düşünüyorum.)

7. Bizim yayın adımız da olan dördüncü duvar kavramına dair sizin bakış açınız nedir?

Kendisine bu hoş sohbet için çok teşekkür ederiz.

1. 1974 İstanbul doğumlusunuz ve uzun yıllardır yaptığınız nitelikli müzikle zaten tanınıyorsunuz; fakat ben bugün söyleşimizin odağına tiyatroyu alarak oyun müziği yapma yolculuğunuz nasıl başladı diye sormak istiyorum?

2. Benim sahnede sizin müziklerinizi duyduğum ilk eser Meçhul Paşa ve doğrusu oyun boyu seyirciyi içine aldığı yetmezmiş gibi sonrasında da günlerce aynı adlı albmünüzü dinleme sebebim olmuştu. Siz metni ilk elinize aldığınızda nasıl

   bi’ yol haritası çizerek o muazzam eserleri bestelediniz?

3. Peki yönetmenin masa başı çalışması sürecinde ve dahi provalarda müzik tasarımına verilen veya verilmesi gereken öneme dair neler söylemek istersiniz?

4. Siz bir tiyatro izleyicisi olarak izlediğiniz oyunlarda müziğin rolünü nasıl tanımlarsınız?

5. Geçtiğimiz sezon Artist Kumpanya’nın Sabaha Karşı oyunu için yaptığınız müziklerle Direklerarası Tiyatro Ödülleri(2025)’de “Özgün Oyun Müziği” dalında ödül aldınız; bu uğurda emeğin görünürlüğü adına ödüllere bakış açınızı da sormak isterim.

6. Arşivcilik yönünüzü de konuşmazsak olmaz -ki ben de bu podcast serisinin arşiv için önemli bir içerik oluşturacağına inanan biri olarak bunun değerinin farkındayım- peki siz Plakhane serüveninize nasıl başladınız ve daha önemlisi nasıl sürdürebiliyorsunuz?

Kendisine bu hoş sohbet için çok teşekkür ederiz.

1. 2003 yılında Ankara Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü’nde lisans eğitimine başlıyorsunuz; peki tiyatroya olan ilginiz de yine aynı döneme -üniversite yıllarına mı denk geliyor, biraz o ilk kıvılcımları hatırlayalım isterim.

2. Akademik yolculuğunuzda önce Avrupa Çalışmaları yüksek lisansınızı tamamlayıp sonra da Sosyoloji alanında doktora derecesini kazanıyorsunuz. Bu yolculuktaki öğrendikleriniz ve dahi gözlemleriniz toplumsal çerçevede tiyatro pratiğinize nasıl yansıdı?

3. Üniversite bünyesindeki tiyatro toplulukları çok çeşitli elbette fakat Siyasal Bilgiler Fakültesi Tiyatro Topluluğu (SBFTT) gibi tiyatro tarihimize akademisyenler de yetiştiren bir oluşumun farkına dair neler söylersiniz?

4. 2007 yılında kurulan Mülkiye Sahnesi’nin kökleri de SBFTT gibi sağlam bir topluluğa dayanıyor; siz bu ekibin bir parçası olarak sizi tiyatro paydasında birleştiren gücü nasıl tanımlarsınız?

5. “Tesadüf “oyunu Mülkiye Sahnesi bünyesinde seyirciyle buluşuyor. Oyun hem seyir keyfi açısından hem de derdini dile getiriş biçimiyle oldukça başarılı ve tam anlamıyla kolektif bi’ emeğin ürünü; peki bu eser, fikir aşamasından yazım sürecine; masa başı çalışmalarından provalara dair nasıl bir yolculuk geçirdi?

6. Tiyatro yaratım sürecinde seyircilik deneyimlerinizin katkısını da sormak isterim; izleyeceğiniz oyunlarını seçerken belli kıstaslarınız var mı, izledikleriniz eserlerinizi ne ölçüde etkiler; ya da siz ne kadar etkilemesine izin verirsiniz?

7. Bizim yayın adımız da olan dördüncü duvar kavramına sizin bakış açınız nedir; hem bir seyirci hem de yaratıcı olarak tiyatro oyunundan beklentilerinizi düşünerek cevaplayabilirsiniz.

Kendisine bu hoş sohbet için çok teşekkür ederiz.

Kendini hem alaylı hem mektepli olarak tanımlayan Uzunel’in, ortak hayalleri olan insanlarla birlikte Beyoğlu’nda kurduğu Ara Sahne’nin hikâyesine; genç oyunculara alternatif bir alan yaratma motivasyonuna ve “seyircide karşılığı olan işler yapma” arzusuna dair keyifli bi’ söyleşi gerçekleştirdik.

1. 1988 İzmir doğumlusunuz ve sanırım çocuk yaşlarda tiyatroya başlıyorsunuz; Bornova Belediyesi Şehir Tiyatrosunda kursiyer olduğunuz yıllara gitsek ve sizi oraya götüren sebepleri hatırlasak neler söylersiniz; nasıl bir keşif süreciniz var içinizdeki bu tutkunuza dair?

2. 2008 yılında da Dokuz Eylül Üniversitesi Oyunculuk Anasanat Dalı’nı kazandınız; peki uzun yıllar pratikte tiyatro yapan biri için o akademik hayat ne değiştirdi hayatınızda; halihazırda uyguladığınız bazı şeyleri sorgulattı mı mesela, merak ediyorum doğrusu?

3. 10 yıl önce de yine İzmir’de İstibdat Kumpanyası’nda rol alıyorsunuz- ki benim de İzmir’de çalıştığım yıllarda izlediğim bir oyundu o fakat sizin de oynadığınızı şimdilerde afişe bakınca hatırladım- o muhteşem kadro içinde lisans yıllarından hocanız Sibel Erdenk’le aynı sahneyi paylaşmak neler hissettirmişti diye sormak isterim.

4. İzmir’den İstanbul’a uzanan o yol ayrımını da konuşalım isterim; neydi sizi bu uğurda karar verdiren itici ve/veya çekici güç?

5. Gerek sahne üstünde gerekse kamera önünde pek çok projede yer aldınız/almaktasınız; peki oyunculuk anlamında baktığınızda bu farklı kulvarların sizde yarattığı mesleki tatmini sormak isterim; hem işlerin niteliği bakımından hem de ulaştığı hedef kitleler açısından nasıl değerlendirirsiniz?

6. Gelelim 2 yıl önce seyircisine kapılarını açan Ara Sahne yolculuğunuza; 5 arkadaş çıktığınız bu yolda Beyoğlu’nda yerleşik bi’ düzen radikal bir karar değil mi; sizin bu noktadaki motivasyonunuz neydi; ve de bu kısa zaman içinde gerek ev sahipliği yaptığınız ekiplerin seçkisini gerek bizzat hayalini kurduğunuz oyunları düşünerek ekip olarak bi’ manifestonuz var mı diye sormak isterim.

7. Geçtiğimiz sezon adını sıkça duyduğumuz ve pek çok ödülle birlikte andığımız oyununuz Kadeşlerimi Arıyorum özelinde de konuşalım isterim; öncelikle metin seçim sürecini, o karar anını hatırlayarak başlayalım ardından da bir gün kendi kaleme aldığınız metinleri sahneleme hayaliniz var mı diye konuşalım.

8. Hem sahne önünde hem sahne arkasında aktif rol almış bir tiyatro insanı olarak oyuncu-yönetmen denklemine dair neler söylersiniz; iki tarafı da deneyimledikten sonra yönetmenin hayaline ortak ettiği ekibin sahnede can veren bi’ parçası olmak mı bizzat o hayali kurmak mı diye sorsam?

9. Bizim yayın adımız da olan dördüncü duvar kavramına sizin bakış açınızı sormak isterim.

Kendisine bu huş sohbet için çok teşekkür ederiz.

1. 1989 Ankara doğumlusunuz; ve yine konservatuvar eğitiminizi de Ankara’da Hacettepe Üniversitesi’nde aldınız peki biraz o yılların öncesine gitsek ve içinize düşün o ilk tiyatro kıvılcımını hatırlasak neler söylersiniz?

2. Mezuniyetin ardında Sivas’ta bölge tiyatrosunda da yıllarca görev aldınız; peki o ilk profesyonellik deneyimlerinize dair; şehrin ve izleyici profilinin sizde bıraktıklarına dair neler söylemek istersiniz?

3. Şimdilerde İstanbul DT bünyesinde çalışmaktasınız ve son yıllarda adınızdan sıkça söz ettirdiğiniz Çarpışma adlı oyununuzla Afife Tiyatro Ödülleri’nde adaylığına kadar ulaştınız; bu oyun özelinde metinle ilk buluştuğunuz anları ve karakteri içselleştirme yolculuğunda neler yaşadığınızı sormak isterim.

4. Çarpışma metni son zamanlardaki alışılagelmişin dışında bir tek kişilik oyun sunuyor izleyiciye ve bazen kendi hayatımızın başrolü olmamız gerekirken bile görünmez/duyulmaz olduğumuz anlarda en çok sus yazılan bir yaşam yolculuğunda varlığımızı kanıtlamanın bir yolunu düşündürüyor; peki siz böylesi bi’ durumda kendinizi nasıl var ederdiniz diye sorsam?

5. İstanbul’da halihazırda ödenekli bi’ tiyatro bünyesinde çalışırken tiyatroya dair hayallerinizi tam anlamıyla gerçekleştirebilidiğinizi söyleyebilir misiniz; yoksa ileride mevcut kurumunuzun yanında kendi oluşumunuz olan bir tiyatro kurmak hayallerinizi orada sahneye taşımak gibi düşünceleriniz var mı merak ediyorum doğrusu?

6. Peki farklı şehirlerde sahnede olmayı deneyimlemiş pek çok seyirciyle karşılaşmış bir oyuncu olarak Ankara’da tiyatro yapmanın ve Ankara seyircisinin sizin için anlamını sormak isterim; (Çarpışma’da da dile getirdiğiniz gibi her şey o anlayan tek bir kişinin arayışı nihayetinde; nerede olursa olsun..)

7. Bizim yayın adımız da olan dördüncü duvar kavramına sizin bakış açınızı sormak isterim?

Kendisine bu hoş sohbet için çok teşekkür ederiz.

1. Anadolu Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Tiyatro Anasanat Dalı’ndan yenice mezun olduğunu biliyorum fakat biraz o yıllarının öncesine gitsek ve daha önceki lisans deneyimlerine dair konuşsak ve neden o yol ayrımında tiyatro okumayı seçtiğini sorsam neler anlatırsın o anlara dair?

2. Benim seni sahnede ilk izlediğim oyun mezuniyet projeniz olan o eşsiz Macbeth uyarlamanızdı ve bence hepiniz sahnede harika bir iş çıkarmıştınız; öyle ki art arda hem ODTÜ’de hem de Bilkent’te 2 kez aynı hazla izlemiştim; kalabalık kadrolu işlerde sahnede herkesin elinden gelenin en iyisini yaptığı performanslara pek az rastlıyoruz o yüzden sizin bu anlamdaki başarınız takdire değer cidden; biraz oyunun yaratım sürecinden başlayarak bu başarının arka perdesini konuşabiliriz.

3. Eskişehir’in senin tiyatro pratiğine kattıklarını da konuşalım isterim; şehir tiyatrosu oldukça aktif bi’ bölge ve yıllardır hem oyun seçkisiyle hem de özenli çalışmalarıyla seyircisini memnun ediyor diyebiliriz; peki sen, ödenekli bi’ tiyatronun yanında özel tiyatrolara -görece küçük oluşumlara- yeterince ilgi gösterdiğini söyleyebilir misin Eskişehir’deki tiyatroseverlerin? (Bu şey gibi Ankara’daki baskın DT geleneğiyle yarışamayan özel tiyatrolar...)

4. Mezuniyet sonrası rotanı konuşalım biraz da; menajerlerle görüşmelerde mesela önceki mezunların bir yol gösterici etkisi oluyor mu İstanbul özelinde merak ediyorum; sen kendi bireysel çabandan bahsedebilirsin bu uğurda.

5. Yine Eskişehir ekibi olan Tiyatro Step’ten Mert Yılmaz’la da konuşmuştuk önceki sezonlarda -birlikte üretebilmenin ve o kumpanya ruhunun hazzının bir ürünüydü mesela Tanrıyı Gören Köpek ve beni çok şaşırtmıştı; son yıllarda tek kişilik veya az kadrolu ekipleri izlemeye alışmışken böylesi kendi başına ayakta kalmaya devam eden bir topluluğun bu cesareti takdire şayan dedirtmişti peki sen, bu noktadaki sürdürülebilirlik için neler gerektiğini düşünüyorsun?

6. Bizim yayın adımız da olan dördüncü duvar kavramına senin bakış açın nedir?

Kendisine bu hoş sohbet için çok teşekkür ederiz.

1. ODTÜ’de İngilizce Öğretmenliği Bölümü’nde okumaktasın ve eş zamanlı da müzikallerde oynuyorsun ve hatta yönetiyorsun; peki biraz bu tutkunu fark ettiğin zamanlara dönsek; kendini keşfettiğin ana dair neler söylemek istersin?

2. The Company Musicals ile başlayan müzikal tiyatro yolculuğun şimdilerde yeni bir oluşum olan Piyon Sanat bünyesindeki üretimlerinle devam ediyor; peki her biri farklı disiplinlerden gelen bu güzel ekip nasıl bir araya geldi diye başlayıp biraz hayallerinizden/hedeflerinizden konuşalım isterim.

3. Amatör ruhla fakat profesyonel bir disiplinle çalıştığınızı görebildiğimiz ilk oyununuz Kasırga’yı Kaçırma!’ya dair ayrıca konulşalım isterim; metin seçiminden çeviri sürecine ve dahi provalara dair neler anlatmak istersin?

4. Sahnede gördüğümüz her bir detayın ekibin tüm üyelerinin özverisiyle ortaya çıktığı aşikar ve bu da izleyiciye arka perdede ne kadar özenli bir yaratıcı bir ekip olduğunu gösteriyor; peki siz alaylı olmak konusunda nasıl hissediyorsunuz ; bu işe gönül veren insanlarla buluşup bu uğurda emek vermeyi göze aldıktan sonra yine de okullu olma gereksinimi duyuyor musunuz?

5. Bizim yayın adımız da olan dördüncü duvar kavramına senin bakuş açını sormak isterim; hem sahne üzerinde oyuncu sahne arkasında da yönetmen olarak sen neresinde durmak istersin?

Kendisine bu hoş sohbet için çok teşekkür ederiz.

1. Tiyatro yapmaya karar verdiğiniz dönem lise yıllarınıza denk geliyor sanırım peki; o dönem izlediğiniz ve/veya okuduğunuz bir eser var mıydı size o karar anını yaşatan, dönüm noktanız olan, rotanızı tiyatroya çeviren diye sormak isterim.

2. Boğaziçi Üniversitesi’nde Ekonomi tercih etmeniz de bilinç bi’ karar ve sanırım arkasında da tiyatronun o besleyici damarı olan anlama/anlaşılma ihtiyacı olduğunu söyleyebiliriz; peki ekonomi bilginizin tiyatro uğruna üretirken o sürece katkılarını sorsam neler söylersiniz?

3. Tiyatro insanı olarak pek çok alanda ürettiniz-üretmektesiniz; fakat ben yazarlık tarafınızdan ayrıca konuşmak isterim: yine bi’ söyleşinizde “her oyun metni bir A planıdır hiçbir zaman gerçekleşmeyecek olan...” demiştiniz hatta metni yazarken yönetmene bile-isteye problemler üretiyorum minvalinde konuşmuştunuz; bu sözünü ettiğiniz ‘alan açma’ aslında istenen bi’ şey değil mi, yaratıcı ekibin hünerlerini görmek adına; ya da aksi deneyimleriniz oldu mu diye de sormak isterim.

4. Yönetmen şapkanızla genellikle kendi kaleme aldığınız metinleri sahneleseniz de sizin olmayan metinleri neye göre seçtiğinizi ve ele alış biçiminizi, düşünsel derinlikle estetiği birleştirme kıstaslarınızı ve söz konusu ekibi o hayale inandırma sürecinizi konuşalım isterim.

5. 30 yılı aşkın süredir oyunlar sahneliyorsunuz; sizin çağdaş tiyatro anlayışınızda özgünlüğü icat etme beceriniz nereden kaynaklanır diye merak ediyorum; ayrıca yıllardır farklı kurumlarda deneyimlediğiniz eğitmenliği ve hedef kitlelerinizi de düşünerek tüm bunlar meraklısına nasıl aktarılır diye de sormak isterim.

6. Seyircinin beklentileri şekillendirilebilir mi sizce ve de böyle bi’ sorumluluğu var mıdır çağdaş tiyatro anlayışının alımlayıcısını bulmak ve de çoğaltmak uğruna?

7. Oyun sonraları seyircilere bizzat sizin elinizden anketler dağıttığınızı ve o geri bildirimlere pek kıymet verdiğinizi okumuştum; peki sadece seyircideki yansımalarını duymak mı orada amaçladığınız ya da o geri bildirimler sizin bakış açınızı ne kadar etkiler ya da etkilemesine izin verir misiniz;

8. Bizim yayın adımız da olan dördüncü duvar kavramına sizin bakış açınızı sormak isterim; sahne önündeki ve/veya arkasındaki şapkalarınızla değerlendirebilirsiniz.

Kendisine bu hoş sohbet için çok teşekkür ederiz.

Bu yayında da kısaca bu heyecanımdan ve sezon için planlarımdan bahsettim.

Tam 126 bölüm, 110 konuk ve 7 koskoca yılın ardından, bu kez biraz farklı bir sezon finaliyle karşınızdayız! Dördüncü Duvar'ın 7. sezonunu kapatırken, ekibimizden sevgili Taha "emekli olduğunu" iddia ederek bizlere veda ediyor. Şimdiye kadar istemeden sürçü lisan ettiyse, affınıza sığınarak artık dinleyici koltuğuna geçiyor.

Bu veda bölümümüzde, Taha ile birlikte geride bıraktığımız 7 sezona ve biriken sayısız anıya şöyle baştan sona bir göz attık. Hem hüzünlendik hem güldük, tam da Dördüncü Duvar'a yakışır bir veda oldu!

---

Peki, Dördüncü Duvar'da görev almak ister misin? Dördüncü Duvar’a katılmak için Selma ile iletişime geçebilirsin. Taha'ya bir merhaba demek istersen de tahaaltinkaya.com üzerinden mesajını iletebilirsin.

Yeni sezonda görüşmek üzere!

17 Haziran 2025 | tiyatro.co

İn Oyuncuları’nın Bir Mülazım Artist Afife Jale oyununu vitrine alıyoruz. Bu oyunla ilgili yorumunu paylaşmak istersen en altta bulunan alana bırakabilirsin.

Üzerine konuşulmasını dilediğimiz ve tiyatro.co ekibinin seçkisi ile oluşan Vitrin hakkında bilgi almak istersen şurada bir içerik bulunuyor → Vitrin nedir?

Oyun Hakkında

1920’li yıllardan 2000’li yıllara gelirken, sahnede sadece bir Afife… Mülâzım sanatkârlıktan tiyatronun neferliğine... Kısacık ömrüne sığdırdığı zorluklar ve alkışlar arasında “ilk Türk Müslüman kadın oyuncu” zaferini kazandırıyor Türk Tiyatrosuna. Yeniliğin ve dönüşümün öncüsü olmak, ödenecek bedelleri beraberinde getirirken, sahnede olmak için yaşayan bir kadın parlıyor karanlıkta. Şimdi, perde açılıyor.. Afife, nasıl “ Jale” olduğunu anlatıyor.

Oyun Ekibi

Oyuncular

Begüm Sarp

Oyun Ekibi

Yazar Begüm Sarp - Yönetmen Başak Vural - Yönetmen Yardımcısı Engin Baysal - Müzik Yamaç Telli - Müzisyen Bekir Sıtkı Güven - Kostüm Tasarım Nuray Kurtay

Leave a comment

Ekin Eti’yle, halk ozanı bir babanın evinde müzikle başlayan yolculuğundan, Çukurova Devlet Konservatuvarı’ndan Hacettepe’ye uzanan eğitim sürecine; Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası’nda trombon sanatçısı olarak yer almanın heyecanından, brass band’lerdeki deneyimlerine; tiyatro için bestelediği müziklerden bu ortak yaratım sürecinde müziğin seyirci üzerindeki etkisine uzanan çok keyifli bir söyleşi gerçekleştirdik.

1. 1980 yılında Adana’da dünyaya geldiniz ve sanırım içine doğduğunuz ailenin etkisiyle müzik alanına yöneldiniz; biraz o yıllara dönsek ve kendinizi keşfettiğiniz dönemi hatırlasak neler söylersiniz?

2. Çukurova Üniversitesi Adana Devlet Konservatuvarı Üflemeli ve Vurmalı Çalgılar Anasanat Dalı’nda Trombon öğrencisi olarak eğitiminize başladınız sonrasında Hacettepe Üniversitesi Ankara Devlet Konservatuvar’ına geçiş yaptınız; bu noktada önce enstrümanınızı biraz tanımak ve sonrasında farklı ekollerde deneyimlediğiniz konservatuvar yıllarındaki hayallerinizi duymak isterim.

3. Öğrencilik yıllarınızdan bugüne birçok brass band ile alışılmışın dışında projeler yaptınız başarılarınızı ödüllerle taçlandırdınız peki bunlarla birlikte sanatın bu alanında devam etme motivasyonunuzu başka neler besliyor diye sormak isterim.

4. Oyun müziği alanında da yıllardır bestelerinizle katkı sağlıyorsunuz tiyatro paydasında üretmek nasıl başladı onu merak ediyorum.

5. Öncelikle kolektif bir emeğin ürününü gördüğümüz tiyatroda sizce müziğin yerini sormak isterim devamında da yazarla, yönetmenle, metinle, oyuncularla ve diğer tasarımcılarla yaratılan o dünyada müzik tarafında siz nasıl bir yol izliyorsunuz o yaratım sürecini biraz duymak isterim doğrusu.

6. Müziklerinde sizin imzanız olan “Anna Karenina”, “Sefiller” ve “Işıltılı Haşerat” benim Ankara sahnelerinde zevkle izlediğim ve her detayına hayran olduğum oyunlar; peki müzik tasarımında da sizin için ayrı bi’ yeri olan oyunlar var mı diye de sormak isterim; gerek prova sürecinde gerek prömiyerde bütünsel olarak deneyimlediğinizde sizde ayrı bi’ iz bırakan oyunlar?

7. Bizim yayın adımız da olan dördüncü duvar kavramına sizin bakış açınızı sormak isterim.

Kendisine bu hoş sohbet için çok teşekkür ederiz.

Fact Tiyatro’nun Sendrom oyununu vitrine alıyoruz. Bu oyunla ilgili yorumunu paylaşmak istersen en altta bulunan alana bırakabilirsin.

Üzerine konuşulmasını dilediğimiz ve tiyatro.co ekibinin seçkisi ile oluşan Vitrin hakkında bilgi almak istersen şurada bir içerik bulunuyor → Vitrin nedir?

Oyun Hakkında

İki polis kapıyı -biri kadın biri erkek- kapıyı çaldığında ilk başta hiçbir şey anlamadım.
Annem içerde her zamanki pırıltılı zekâsıyla çok düşünmekten yorgun düştüğü için uyuya kalmıştı ve kapıyı ben açmak zorunda kalmıştım!
Annemi uyandırmaya gittim. Buz gibi suratıyla kapıya geldi!
Polisler ismi söylediğinde babamın adını o an öğreniyormuşum gibi hissetmiştim.
Böyle birinden bahsediyorlar, hiç duymadığım birinden…
Çünkü benim için adı; ‘’Baba’ydı!’’
Ve bu olan şey,
11 yaşında bir çocuk olarak,
Hiç düşünmüyorsun böyle şeylerin olacağını ama
Oluveriyor…
Denk gelişler çok acayip!

Oyun Ekibi

Oyuncular

Dilara Vural

Oyun Ekibi

Yazan & Yöneten Ali Haydar Çataltepe - Yardımcı Yönetmen Veysel Fezail - Işık Tasarımı Eren Uğurhan, Uğur Yıldız - Müzik & Efektler Can Birden, Tunç Oğuz - Afiş Fotoğrafı İdil Sezgin - Yönetmen Yardımcıları Dilek Sağır, Arya Akkutlu, Şeyma Nur Özbakır - Sahne Tasarımı Dilara Vural, Ali Haydar Çataltepe

Leave a comment

1. İstanbul Üniversitesi Sosyoloji ve beraberinde Tiyatro Eleştirisi ve Dramaturji Bölümleri mezunusun; peki sosyoloji okurken yaşadığın bi’ farkındalık mı tiyatroya olan ilgin; o noktada belli bir an/anı var mı bizimle paylaşabileceğin?

2. Dramaturji kavramını irdeleyecek olursak -bence en çok yakışan eylem irdelemek dramaturjiye dair nihayetinde yapmaya çalıştığı şey de sahnelemeye kadar derin bir irdeleme süreci- metin analizinden nasıl ayırabiliriz diye sormak isterim?

3. Oyunların prova sürecinde daha çok masa başı çalışması sırasında yönetmen-dramaturg denklemini de konuşalım isterim -hiyerarşik bi’ ilişki değil burada kas ettiğim- görev tanımları arasında kesinkes ayrımlardan bahsedebilir miyiz, dramaturg gibi çalışan bazen o ihtiyacı duymayan yönetmenler de görüyoruz; sen idealini nasıl yorumlarsın bu ilişkinin?

4. Sezon içindeki konuklarımızdan Yaşam Gülseven söyleşisinde; dramaturg, genel olarak sorguluyor demişti; senin bakış açına göre o sorgulama nasıl bir yol izler; sen bir metni eline aldığında nasıl bir rota çizersin kendine diye merak ediyorum.

5. Tiyatro deyince yaratıcı ekipten uygulayıcı ekibe kadar kolektif bi’ emeğin ürününü görüyoruz elbette sahnede; peki senin dramaturg olarak bu ürünü parçası olmak için nasıl bir rol oynamak istediğini sorsam; nasıl bir ihtiyaca cevap vermek için o hayale ortak olmak istersin?

6. Günümüz gerçekliğinde kısıtlı bütçelerle yaratıcılık sergilemeye çalışan ekipleri düşünürsek biraz da işin kolay tarafından tanıdık kontenjanından -tabii geçmiş referansların da güven verdiği gerçeği de var bu noktada- oluşturulan o yaratıcı ekipleri; sen dramaturg olarak geleceğe dair bu alanda devam etme gücünü nerden bulup nasıl besliyorsun diye de sormak isterim.

7. Bizim yayın adımız da olan dördüncü duvar kavramına senin bakış açını sormak isterim.

Kendisine bu hoş sohbet için çok teşekkür ederiz.

İstanbul DT’nin Kontrabas oyununu vitrine alıyoruz. Bu oyunla ilgili yorumunu paylaşmak istersen en altta bulunan alana bırakabilirsin.

Üzerine konuşulmasını dilediğimiz ve tiyatro.co ekibinin seçkisi ile oluşan Vitrin hakkında bilgi almak istersen şurada bir içerik bulunuyor → Vitrin nedir?

Oyun Hakkında

Bir devlet memuru olan kontrabasçı; müziğin, tarihin, hiyerarşinin, cinselliğin ve toplumun dedikodusunu yapıyor. Patrick Süskind’in bütün dillerde en çok oynanan oyunu otuz üçüncü yılında yine sahnede.

Oyun Ekibi

Oyuncular

Metin Belgin

Oyun Ekibi

Yazan Patrick Süskind - Çeviren Hale Kuntay - Rejisör Metin Belgin - Dekor Tasarımı Ethem İzzet Özbora - Kostüm Tasarımı Serpil Tezcan - Işık Tasarımı Yakup Çartık - Müzik Danışmanı Kerim Soysal - Sahne Amiri Emre Emin Aravi, Cengiz Aydoğan - Kondüvit Seyfettin Akcan - Işık Kumanda Rüştü Karabayram, Hakan Çağlı - Aksesuar Sorumlusu Burçin Özdemir - Terzi Ali Egeli

Leave a comment

Ankara Üniversitesi DTCF Tiyatro Bölümü mezunusunuz, yıllardır da Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, Sahne Sanatları Bölümü’nde öğretim üyesi olarak çalışmaktasınız. Öncelikle lisans ve yüksek lisans yıllarınızdan -DTCF ekolünden- en çok neyi mevcut kurumunuza taşıdığınızı sormak isterim.

Lisans ve Yüksek Lisans eğitimimi Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi (DTCF) Tiyatro Bölümü’nde; doktoramı Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Sahne Sanatları Bölümü’nde tamamladım, doçentliğimi de burada aldım. Bu arada ilk asistanlık yıllarımı da Eskişehir Anadolu Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Oyunculuk Bölümü’nde geçirdim. Dolayısıyla tek bir üniversiteden değil de tüm bu ekollerden taşıdıklarım bugün işimle ilgili sahip olduğum şeylerin mayasını oluşturuyor. Çünkü ayrı ekoller, fikirler sizi besliyor ve zenginleştiriyor. Ama yine de bir şey söylemem gerekirse galiba tiyatroyu disiplinle ve aşkla yapabilmek.

O zamanlar -yani öğrenciyken- bunun farkında olmuyorsunuz elbette, zaman geçiyor ve siz öğrendiklerinizi sonradan tanımlıyorsunuz. Öğrendiğim bir diğer şey de sanatın tesadüfi olmaması yani hissikablelvuku ile sanat yapamıyorsunuz. Elbette ki işin esin kısmı, yaratıcılıkla ilgili tetiklenme kısmı var ama tiyatroya dair anlamı kurmak ve etkiyi yakalamak üzere bu disiplinin bazı ilkeleri ve kuralları var; hem yetenekle ve yaratıcılıkla ilgili olan kısmın hem de eğitimle ve işin mutfağında pişmekle geliştirilebilecek kısmın dengesini tutturabildiğinizde daha iyi sonuçlar aldığınızı görüyorsunuz.

Bütün eğitim hayatım boyunca öğrendiğim ve şimdiki çalışmalarıma yansıyan şeylerden biri de araştırmak ve bilgiye ulaşmak ile ilgili kısım olabilir. Herhangi bir çalışmayı yapmadan önce mutlaka iyi bir araştırma yapmanın gerekliliğini öğrendim ki bu, bugün bile hâlâ ışık tutuyor.

Neden akademisyen olmayı seçtiniz ve çoğunlukla hareket temelli dersler veren biri olarak neden koreografi?

Eğitmenliği hep sevdim. Bir şeyleri aktarmayı, çalıştırıcı durumunda olmayı seviyorum. Bu arada öğretirken hep öğreniyorsunuz. Kendinizi sürekli yenilemek zorunda kalıyorsunuz. Eğitmenlik beni hem fikir hem beden açısından dinç tutuyor.

Ankara Üniversitesi’nden mezun olup da yüksek lisansa başladığım dönemde o zamanki çok sevgili hocam Ergin Orbey, “Yüksek lisansını burada yapıyorsun, burada da kalabilirsin ama Eskişehir'de Anadolu Üniversitesi Devlet Konservatuvarı’nda yeni bölüm kuruluyor. Orada üniversite tiyatrosu da kurulacak, dolayısıyla oradaki asistanlar/hocalar hem sahnenin üstünde olacak hem de eğitmenlik yapacak.” demişti -ki ben oradan ayrıldığımda hâlâ hayata geçememişti- Yıllar sonra oldu bunun gerçekleşmesi. Benim söylediğim dönem 1991-1992 olsa gerek.

Eskişehir’de yeni bir konservatuvarın açılıyor olması; fikriyle, çalışma mekânıyla, kadrosuyla pırıl pırıl yeni bir bölüm; aynı zamanda da hocaların hem oyunculuk yapacağı hem akademik olarak ilerleyebileceği bir oluşum. O yüzden çok cazipti ve iki isteğimi de yan yana getirebileceğim bir alandı benim için. Bu nedenle oranın sınavlarına girdim ve orada asistan olarak başladım akademik hayata.

Hareketle ilgili olan kısmıysa aslında tamamen sezgisel… Ben sözlü ifadeden daha çok aksiyonla kendini ifade edebilen birisiyim galiba. O yüzden de hep yakın buldum bu işlere kendimi ama herhalde benim baht dönüşüm Eskişehir Devlet Konservatuvarı’ndaki dönemimdi. Yılmaz Büyükerşen hocamız o dönem rektördü ve yurt dışından -çoğunluğu da Amerika'dan olmak üzere- alanlarında çok yetkin isimleri Eskişehir'e getirdi, bizleri de asistan olarak yanlarına verdi. Biz hem çevirmenlik yapıp hem asistanlık yapıyorduk. O sırada bize hangi alanlarda uzmanlaşmak istediğimiz de soruldu; kimisi konuşmayı seçti, kimisi rol seçti, kimisi sahne seçti. Hareketi bir tek ben seçmiştim. Böyle bir alanın varlığı o dönemlerde sezilen ama asla anlaşılamayan ve bilinemeyen bir şeydi, şimdiki gibi değildi. Fiziksel tiyatro gibi ya da artık neredeyse her türlü dramatik metinde ya da postdramatik metinde gördüğümüz bedensel anlatımın, fiziksel performansın, ciddi bir öge olarak kullanıldığı bu dil, böylesi bir yaygınlığına sahip değildi; hatta oyunculuk hocalarında bile “Hareket eğitimi de neymiş? Ne yapacaksınız, el sallayıp güle güle demeyi mi öğreteceksiniz öğrenciye!” tarzında bir yaklaşım vardı. Sezgisel olarak bu kadarla sınırlı olmadığını biliyordum, sadece.

Benim bütün dünyamı değiştiren kişi, asistanlığını yaptığım ve bundan gurur duyduğum, hareket alanında başarılı çalışmalar yapmış Susan Manning hocamdı. Aynı zamanda modern dans eğitiminden gelen başka hocalar da vardı tabii ve bu eğitimi destekleyecek ve besleyecek çalışmalar yapıyorlardı. Her biri benim için ufuk açıcıydı fakat Susan Manning galiba benim tam olarak baht dönüşümümdür, yani odur benim kerteriz noktam.

Öğrenciyle ve benimle aynı anda yan yana çalışmazdı, derslerini kendi gözetiminde bana bırakırdı sonra biz ayrıca bire bir çalışırdık. O dönemlerde hepimiz aynı lojmanlarda kaldığımız için işin kuramıyla ilgili de çokça konuşurduk. Tüm bunlar beni çok geliştirdi. Ben o dünyaya girdikçe büyülendim ve yüksek lisansımda da bu konuyla ilgili çalışmak istedim.

Metin And yüksek lisans tezi danışman hocam oldu ve zor koşullarda, bir yıl süren bir uygulama gerçekleştirdik, her aşaması belgelendi ve görüntülendi. Eskişehir'den Ankara’ya trenle gidip orada seyirciye açık bir gösterim gerçekleştirdik sonra da savunmasına girdim. O dönemde böyle çalışmalar hiç yoktu. Dolayısıyla şimdi baktığımda belki basit hatta biraz ilkel gibi durabilecek bir yolculuğu olsa da o dönemde olmaz işlerdi bunlar, yani gerçekten bence devrimci işlerdi öyle demek lazım; ideolojik manada söylemiyorum, oyunculukla ilgili her şeyin, sahnenin üstüne çıkıp sadece düzgün bir Türkçe ve iyi bir artikülasyonla konuşmaktan ibaret olmadığına dair ilerici çalışmalardı bunlar.

Hareket eğitimim derinleştikçe koreografiyi etkiledi, koreografik meraklarım hareketi tetikledi. Bunlar aslında kardeşler ama birebir aynı değiller. O dönem tiyatro estetiğinin içerisinde tasarlanmış koroetik işler vardı. Yani şimdiki gibi anlamın peşinde koşan çalışmalardan daha çok dansla yürüyen, sözlü müzik ya da sözsüz müzik eşliğinde düzenlenmiş koreografilerdi.

Hareket temelli işlerle ilgilenmeye başlayınca ister istemez koreografiye yöneldim, o da tam bir tesadüf oldu aslında. İlk olarak 1992 yılında sevgili Feyha Çelenk Bursa Devlet Tiyatrosu müdürüyken sevgili Yılmaz Onay’ın yönettiği Fermanlı Deli Hazretleri benim gerçek anlamda hareketle -anlamı kuran- koreografiyi birleştirdiğim ilk iş oldu. Büyük bir ciddiyetle çalışıldı -ki bunu çok önemserim- ve hem seyirci hem tiyatro camiasından çok iyi geri dönüşler aldım.

Aslında ben doğrudan dansla ilgili koreografi yapmıyorum mesela bir balenin koreografisini yapamam. Anlamı destekleyen, anlamı kuran ve tiyatral manada hareketi düzenleyen bir koreografi yapıyorum. Galiba o dönemde de o eksikti. Çünkü tiyatrodaki koreografiyi tamamen bale mezunları ya da halk dansları mezunları yapıyordu. Çoğunlukla tiyatral ifadeden uzak hazır dans cümleleri kullanıldığından -yani diyelim ki 3/4'lük adımda belli bir kalıp var -valsin temel adımı- çalışılan oyun Masanın Altında da olsa, Macbeth de olsa bu hazır kalıp cümleler kullanılırdı.

Çünkü orada hikâyeyi tamamlamaktan, anlamı kurmaktan çok ritmik yapılara ve melodiye uygun kalıplar öncelikliydi. Elbette bazı oyunların koreografileri de tamamen bu tarzı ister, benim verdiğim örnekler daha çok anlatımı desteklemesi gereken bir oyun için yapılan koreografiler.

Tabii ki o dönemde bu bakışın dışında olan, yaratıcı ve öncü insanlar da vardı. En bariz hatırladığım ODTÜ Çağdaş Dans Topluluğu’ndan Handan Ergiydiren çok farklı işler yapıyordu. Beyhan Murphy MDT’yi kurmuştu. İnanılmaz güzel işler yapılıyordu, hep hayranlıkla izliyorduk. Daha dans ağırlıklıydı işleri ama hiç tiyatral olandan uzaklaşmıyordu. Bence hâlâTürkiye'nin efsanesidir Beyhan Hanım.

Tüm bu çalışmalar içinde benim koreografiye yaklaşımım dikkat çekmeye başladı. Dediğim gibi bunun nedeninin anlama dönük denemeler yapmamla, anlamla hareketi müzik ortaklığında eşlemeye çalışmamla ilgisini olduğunu düşünüyorum.

Ben de kendi serüvenim içerisinde elbette bir evrim geçirdim. Hep değişti, dönüştü her şey ve birbirini tetikledi. Aslında ben hareket doğaçlama hocalığı yapıyordum ama bu da ister istemez komşunun kapısına götürdü beni, ki o komşu kapısı da koreografi oldu, iyi ki de böyle oldu. Bunun dışında “Neden şunu yaptım, neden bunu yapmadım?” hiç demedim. Üretimin içinde olduğunuz zaman, sahada kaldığınız zaman, o zaten sizi doyuruyor.

2015 yılında Tiyatro İstanbul'da İstibdat Kumpanyası’nı çalışmıştık; Barış Erdenk yönetmişti, ben de danslarını yapmıştım. O sırada ekipte çekimleri olan herkese marke yapıyordum. Marke derken sadece düz okumak gibi değil de sahnenin tartımına uygun bir akışı sağlamayı kastediyorum. Oyunda sevgili Aylin Kontente Kul baş kadını oynuyordu, fakat sağlık sebebiyle sezona devam edemedi, sezonun ortası olunca tiyatro da zor durumda kaldı. Yeniden provaya girilecek, danslar zaten zor vs. derken ben o sırada Eskişehir’de provadaydım. Oyuna acil olarak eklenmem en iyi çözüm olacaktı. Videodan izleyip, markelerden hatırladıklarımla çalıştım ve İstanbul'a oyuna gittim. O gün hep birlikte sıfır provayla hatasız bir oyun oynadık. Büyük bir samimiyetle, çok severek 77 kez bu oyunu oynadım. Yoğun bir dönemim olmasına rağmen hep koşarak gittim ve her oyunun sonunda selam verirken aynı şeyi söyledim: “Sibel, şu anı unutma. Bu, çok özel ve hayatın boyunca hatırladığında mutlu olacağın bir an, sakın unutma.”

Ancak bu süreçte bildiğim ama tecrübe etmediğim bir gerçeği somut olarak yaşadım. Sahnenin üstünde olmakla altında/gerisinde olmak farklı akortlara ihtiyaç duyuyor. İnsanın hem sahne üstünde olması hem de sahne altında çalışması ve başarılı olması kolay bir şey değil. Oyunculuk yapacaksanız sahnenin üstünde olacaksanız, tüm hayatınızı buna göre dizayn etmeniz gerekiyor, altındaysanız daha farklı. Ben sahne üstünde olmaktan çok mutlu oldum, beni müthiş besledi, birçok şeye bakışımı değiştirdi, unuttuklarımı hatırlattı fakat sahnenin altında/gerisinde kalmak benim için daha doğru olan sanırım, belli bir yaştan ve yaşanmışlıktan sonra.

Bölge tiyatrolarının yanı sıra şehir tiyatroları ve/veya özel tiyatrolarla da -İzmir, Ankara, Eskişehir, İstanbul gibi şehirlerde- farklı ekiplerle çalıştınız/çalışmaktasınız; peki sizi o ekiple buluşturan genelde karşı taraftan gelen bir teklif midir yoksa sizin özellikle çalışmak istediğiniz, metni okurken dahi zihninizde o oyun kişileri için hayal ettiğiniz bazı oyuncular/ekipler olur mu?

Bu enteresan biçimde aslında çok sık sorulan ve merak edilen bir şey oluyor; evet hem devlet tiyatroları hem şehir tiyatroları hem de özel tiyatrolar bünyesinde çok farklı ekiplerde çalıştım. Aslında ekiplerle buluşmak iki şekilde oluyor; bazen ekip daha doğrusu tiyatro; bizde şu oyunu yapabilir misiniz, şöyle bir metin var, düşünür müsünüz diye geliyor, bazen de bizimle çalışır mısınız, ne isterseniz onu çalışalım, diyebiliyorlar. Bu noktada benim tercihim ikisi de olabilir yeter ki bana önerilen oyun benim hayal kurmama yol açsın.

Tabii çoğunlukla metni seçip gitmek en doğrusu. Sizin kafanızda zaten bazı metinler vardır çalışmak istediğiniz, üstünde düşündüğünüz, bir sözü olduğuna inandığınız, bir şey denemek isteyeceğiniz ama bazen bazı tiyatrolar da repertuvar yapmak istiyorlar ya da belli bir temayla ilgili bir beklenti olabiliyor. Biz bu sene savaş karşıtı oyunları yapmak istiyoruz, bize böyle bir oyun yapabilir misiniz, denilebiliyor. Bazen şu üç oyundan biri ilginizi çeker mi, diyebiliyorlar; yani bu duruma göre değişebilir aslında ama dediğim gibi sizin hayal kurmanıza yardımcı olacak bir şey olduktan sonra bence hepsi olabilir.

Bende metni okurken o oyun için hayal ettiğim kişiler vs. gibi bir şey yok ama çok nadir de olsa “Bu oyun, şurada olur aslında.” dediğim olabiliyor. Ama bir oyuna cast yapılırken çok farklı dengeleri gözetmeniz gerekiyor. Hatta kurumsal tiyatrodaki dengelerle özel tiyatrodakiler dengeler de birbirinden çok farklı. Mesela benim çalışmak istediğim oyuncu falanca oyunda oynuyor yani bağlı ya da iş yükü açısından daha dengeli olmaya dikkat ediliyor ve o oyuncuya yeni oyun yazılamıyor. İşin doğası gereği ne yazık ki bu böyle…

Özel tiyatrolarda da ünlü olma meselesi var. Olabildiğince bunlardan etkilenmeden cast yapmaya çalışıyoruz ama kim ne derse desin ünlü olma meselesi birçok şeyi etkiliyor. Tiyatro oyuncususunuzdur ve bir ününüz de vardır, bu güzel, bunda sıkıntı yok. Böyle olmadığı zaman yani aslında eğitiminiz ve yeteneğiniz ringe çıkmaya uygun değilse sıkıntı oluyor; çünkü dizinin, ekranın başka kriterleri var, sahnenin bambaşka kriterleri var. Bana sorarsanız er meydanı sahne, ekran değil; ama ekranı küçümsediğim için söylemiyorum oyunculuk açısından kesinlikle er meydanı değil. O yüzden orada işler biraz karışabiliyor ama herhalde doğru cast yaptığımızda işin ciddi bir bölümünü de tamamlamış oluyorsunuz, sonrası disiplin üzere çalışmakla ilgili oluyor.

Ben naçizane bir Ankara seyircisi olarak ödüllerle de taçlandırdığınız pek çok oyununuzu izleme şansını yakaladım (Ankara DT-Hayvan Çiftliği, İkinci Katil, İzmir DT-Yanık, Eskişehir Şehir Tiyatroları-Macbeth, SAKM-Küheylan) ve hepsinden etkilenerek çıktım o salonlardan ve zaman zaman da kendi kendime sormuşumdur; bir oyunun Sibel Erdenk koreografisinden çıktığı nasıl anlaşılır? Siz bu noktada müdavim izleyicinize imzanızı nasıl gösterirsiniz?

İltifat dolu bu sorunuz için teşekkür ediyorum her şeyden önce. Ama işin doğrusu bir müdavim izleyicim olduğunu düşünmüyorum, sadece emeğimi esirgemeden ve disiplinle çalışmam seyircide karşılık buluyorsa ne mutlu bana. En son birisi söylemişti Ankara Devlet Tiyatrosu’nda hem yönettiğim hem koreografisini yaptığım Kadınlar Filler Vesaireler oyunuyla ilgili -ki bana sorarsanız koreografisi en zayıf oyundu, ikisi bir arada çok zor oluyor çünkü- “sizin koreografiniz ne kadar belli oluyor, hemen anlıyorsunuz, bunu Sibel Erdenk yapmıştır diyorsunuz.” demişti. Hatta hep aynı şeyleri mi yapıyorum acaba, diye düşündüm. Sanırım bazı karakteristik özellikler yüzünden bir dil kurmaya başlıyorsunuz. Benimkisinde anlatımcı olması baştaki özellik. Bir de hareket etme tarzımda yani koreografilerde sert ve köşeli şeyleri seviyorum. Uçuşan kaçışan, parmak ucu fırıl fırıl dönen şeylerdense daha keskin, daha agresif daha kışkırtıcı bir enerji kullanıyorum ve figüratif olarak da galiba biraz çeşitliliği var. Oyuncu için bir çeşit meydan okuma oluyor. Hani iki sağa gittim, bir döndüm, üç sola gittim, el çırptım basitliğinden çıkarmaya çalışıyorum. Tüm bunlar çalışmalarımın ortak özellikleri olabilir.

Şüphesiz tiyatro kolektif bir ürünün sahnede hayat bulan yansıması; peki enstrümanı bedeni olan oyuncuyu da düşünerek müzik ve dans bu bütüne sizce nasıl bir anlam ve değer katar?

Elbette ki oyuncunun temel enstrümanı bedeni, sesi, hareket etme şekli, her şeyi... Müzik ve dans doğrudan sahnenin üstünde hizmet edecek diye bir şey bence yok. Ben müziğin ve dansın eğitim aşamasında işe yaradığını düşünüyorum çünkü algılama şeklini değiştiren ve geliştiren yollar bunlar. Bir oyun içerisinde müzikli ya da danslı bir bölüm olmayabilir, varsa da bu anlamın nasıl katılacağı bence öncelikle yönetmenin gözünden geçer her şeyde olduğu gibi. Çünkü tüm kreatif ekibin ürününü, becerisini bir potada, bir dil birliği içerisinde eritecek ve oyunun anlam ve değerine katkı vermesini sağlayacak kişi bence yönetmendir. Yönetmen neyi istediğini, neyi beklediğini iyi tarif etmeli, gerekirse müdahale etmeli. İlla dans etmesine gerek yok ama koreografinin işe yarayıp yaramadığını, gördüğü şeyin istediği şey olup olmadığını bilmesi ve geri bildirim vermesi gerekir. Ben Barış Erdenk’le çalışıyorum ve yaptığım güzel, kıymetli bulunan, ödüllendirilen, alkış alan, takdir edilen işlerim Barış Erdenk projelerinde olmuştur ama onun dışında da çok yönetmenle çalıştım. Çok farklı tecrübelerim oldu. Bazen yönetmenle ilk kez provada karşılaşıyorsunuz, hiç tanışmadığınız, dünyasını bilmediğiniz bir yönetmenle de çalışmanız gerekebiliyor. Prömiyerine bile kalamadığınız bir işin parçası olmanız beklenebiliyor. Yapacağınız işin eklektik durma ihtimali o kadar yüksek ki. Yönetmenin kendisini ya da işini tarif etmesine ihtiyaç duymayacak kadar gelişmiş bir göze ve prova tecrübesine sahip olmalısınız ki çalışmanız ayrıksı durmasın. Kaldı ki bu göze sahip olsanız bile bazen organik bir şey yapamıyorsunuz. Bence tüm bu gibi sorunların çözümü yönetmenin ne istediğini bilmesi ile ilgili. En büyük sorun zaten buradan kaynaklanıyor. Yönetmen müziğin ve dansın bir oyun içerisinde bütüne nasıl bir anlam ve değer katacağı ile ilgili soru sormamış ve yanıtlar aramamışsa siz ne yaparsanız yapın, oyuncu ne yaparsa yapsın, hiç işe yaramıyor. Bunu tecrübeyle öğrendim. Yönetmenlerin; bu oyunu yöneteceğim, yapacağım, bu proje bana verildi, bunu kurtaracağız, hep birlikte bu cenazeyi kaldıracağız diyerek başladığı çok projede yer aldım. Öte yandan iyi hazırlanılmış bir projede her şeyin birbirini nasıl tamamladığını da görüyorsunuz. Bunun en gelişmiş örneği bu sezon İstanbul Devlet Tiyatrosu’nda Barış Erdenk’in yönettiği Lysistara oldu benim için. Öyle bir şey ki ben o oyunun şarkı sözlerini dansla birlikte yazdım. Dans, sözleri tetikledi, sözler dansı tetikledi. O müziğin tarzı, dans etme şekli, hareket etme şeklinin ne olacağını yönetmen söylediği için o kadar iç içe, o kadar organik ve etkili oldu. Tabii çok uzun yıllardır çalışıyoruz Barış Hoca’yla, onun çalışma şeklinde şu var -ben de herhalde ondan başka biriyle böyle çalışmam- bir şeyin demosunu yaptığımda “O değil, o değil, o değil, peki ne?” Dediğimde “ne olacağını bilmiyorum ama ne olmadığını biliyorum.” der. Bizim aramızdaki çalışma şekli yüzünden biz onu bulana kadar debeleniriz. Onun diline, tarzına, şekline karar verdikten sonra sıra koreografiye gelir. O dile varmanız gerekir ki o kolektif ürün dediğiniz şey ancak o zaman kolektif olur. Yoksa kimse kimseyi tanımadan, kreatif ekip birbirini bilmeden bir projenin sadece sınırlı bir zamanında yan yana gelip yapılmış bir şeyde başarı ihtimali genelde düşük oluyor.

Bi’ makalenizde: “Sanatın bir malzemesi olarak kullanılmaya başlandığında beden artık bir dile dönüşmüş oldu.” demişsiniz. Peki, bu dilin gücünü düşündüğümüzde sadece dans gerektiren oyunlarda değil oyuncunun sahnedeki her hareketinde bir koreografi gereksinimden bahsedebilir miyiz; siz daha metni okurken bu potansiyeli görür müsünüz?

Beden ve hareket kendi başına da performans sanatının malzemesidir. Çok güçlü bir anlatımı var bedenin ve nihayet son 10 yıldır bu alanda hareketlenme oldu. Özellikle de son 5 yıldır müthiş bir artış olduğunu düşünüyorum. Dikkat edin artık sadece dans ya da koreografi yazmaz afişlerde sıklıkla hareket düzeni diye de yazar. Çünkü bazen oyunda dans yoktur ama bir hareket düzeni vardır. Mesela kavga sahneleri düzenlemek ya da koronun bulunduğu kalabalık sahnelerin düzenlenmesi de hareket düzeni ile ilgilidir. Yönetmen ana karakterlerin mizansen ve yönelişlerini çalışırken, oyunun aslında arkasında bulunan, doğrudan hikâyenin gidişi ile ilgisi olmayan fakat oyunun dünyasında derinlik sağlayan bir fon dünya varsa onun içerisindeki oyuncuların düzenlenmesi de hareket düzeni ile ilgilidir.

Peki bu dünyayı kim düzenleyecek? Yönetmenin böyle bir gözü, bunu yapabilecek enerjisi, gücü varsa yapabiliyor, yoksa sen de arkada gez dolan diyemez. Bu da aslında bir hareket düzeni gerektiriyor. Bazen de sahnelerin çözümleriyle ilgili özellikle de birtakım soyutlamalara dayalıysa yani soyut bir anlatımın işin içine dahil olduğu sözün olmadığı, bedenin ve hareketin devreye girdiği sahneler ya da çözümler tercih ediliyor. Bu da yine hareket düzeni ile sağlanıyor. Türkiye'de çok örneği olmamakla birlikte bu yönelim başladı. Örneğin ben çok beğeniyorum İpek Atagün Gezener'in bakışını. Hem Bernarda’sını izlemiştim Eskişehir'de hem de Ankara’da Sefiller’i izlemiştim. Aslında dramatik bir metinle birlikte yürüyen soyut anlatımların bulunduğu bir üst dil yaratan hareket anlatımı vardı, koreotik bir anlatım ama kesinlikle ortadaki şey dans değil. Bu tarz çalışmaların sayısı artıyor. Bazen insanlar birbirinden fazla esinlense de sayısal olarak bir artış var. Bu da beni sevindiriyor çünkü dediğim gibi ben bu yolculuğa ilk çıktığımda çoğunlukla ikincil görülen bir alandı hareket. Artık hak ettiği yerde.

Bir metni okurken böylesi bir potansiyele sahip olup olmadığını görüyorum elbette. Bu da tecrübeyle ilgili olsa gerek çünkü ömrümü buna adadım; hem eğitimci hem de sahada çalışan biri olarak söylüyorum bunu. Zaten başka türlü düşünemiyorum, çözümlemelerim de böyle oluyor. Hiçbir metni alıp dümdüz kullanamıyorum, elimde olmadan tamamen bambaşka bir şeye dönüşüyor ve öyle metinleri de çok seviyorum.

Yine akademi özelinde konuşacak olursak farklı disiplinlerden gelen, bambaşka bir lisans geçmişi olan yüksek lisans adayı öğrencilerine karşı tutumunuz nedir; sizce tiyatro okumak bir ön koşul olmalı mı akademik olarak bu alanda çalışmak isteyenler için?

Net bir biçimde, hiç tartışmasız “Evet” diyorum. Bence lisans mutlaka tiyatro olmalı. Mutlaka istisnaları vardır ama emin olabilirsiniz ki bu soruya bana mutlak evet dedirtecek çok tecrübem oldu. Farklı disiplinlerden gelenlere tutumumuz tabii ki kucak açarak, bilgiyi paylaşmaktır. Mutlak bu böyle ama lisansı tiyatrodan olanlarla yan yana geldiklerinde arada uçurum oluyor. Bu bence çok uzun bir tartışma konusu ama cevabı mutlak lisansı öncelikle tiyatro okumak olmalı. İdeal olanın bu olduğunu düşünüyorum, bu benim fikrim tabii.

Son olarak hayata tiyatro penceresinden bakan biri olarak tiyatro anlayışınıza dair bir manifestonuz var mıdır diye merak ediyorum.

Öğrencilerime birinci sınıftan itibaren şunu söylerim, “tiyatroya dair benden hiçbir şey öğrenemiyorsanız da şu iki şeyi unutmayacaksınız. Bunlar kulağınızda küpe olacak. Bu küpeler tiyatro yaptığınız sürece bu kulaktan çıkmayacak.” Kendim de böyle düşünmeye ve davranmaya çalışırım.

Birincisi; yaptığım çalışma doğru bir çalışma mı, bu doğrunun içinde ne var? Mesela metne ihanet etmemeliyim, üslupta tutarlı olmalıyım, bütün bunları belli bir disiplin içerisinde götürmeliyim. Yani aslında birinci küpe, “Doğru olanda mıyım?”

Hemen arkasından şunu da eklerim, sadece doğrunun peşinde takılı kalırsam ortaya çıkan şey sanatlı bir şey olmayabilir, didaktik bir yerde kalabilir. Eskiden Türkçeyi çok iyi konuşan TRT spikerleri vardı, onlara duygusal inandırıcılık üzere bir şey verirseniz hamasi bir noktada kalma ihtimaliniz yüksektir. Yapan olabilir ama şimdi buradan o etkiyi elde edemeyiz.

Sadece doğru olanla sanatlı olana ulaşamayız. Dolayısıyla birinci soruya yani ilk küpeme evet dedikten sonra ikinci küpeye gelelim, “Etkili mi, bir etki yaratıyor mu?” Etkiyi de tabii biçimleme özellikleriyle yani, oyunculuksa oyunculuk biçimiyle, rejiyse rejinin diliyle düşünmek gerekir. Bu nedenle yaptığım bir işin doğru ve etkili olmasına gayret ederim.

Son olarak beni burada misafir ettiğiniz için, bu röportajı büyük bir sabırla ve nezaketle gerçekleştirdiğiniz için size içtenlikle teşekkür ediyorum.

Biz de yıllarınızı verdiğiniz tiyatro yolculuğunuza dair yaşanmışlıklarınızı paylaştığınız bu güzel röportaj için teşekkür ederiz.

Tiyatro Hemhâl’in En Sevdiğinden Başla oyununu vitrine alıyoruz. Bu oyunla ilgili yorumunu paylaşmak istersen en altta bulunan alana bırakabilirsin.

Üzerine konuşulmasını dilediğimiz ve tiyatro.co ekibinin seçkisi ile oluşan Vitrin hakkında bilgi almak istersen şurada bir içerik bulunuyor → Vitrin nedir?

Oyun Hakkında

İki genç sanatçı, oyuncu, yazar, yönetmen. Her şeyden biraz olan insanlar. Neredeyse beraber büyümüşler, birbirlerine bağlılar, bağımlılar!
Hem çiftler hem beraber üretiyorlar. Ne gerçek ne kurgu belli değil.
Biri evden üretiyor evden çıkamıyor, diğeri sanat için arzusu doğrultusunda her şeyin peşinden koşuyor.
Güzel bir birliktelik, güzel imkanlar, her şey güzel …Hem hayatla hem birbirleriyle mücadele ediyorlar.
Ortak bir hayat, ortak bir proje… Her şey ortak. Asıl mücadeleleri kendileriyle!
Ama eksik olan bir şey var. Nasıl daha iyiye ulaşabilecekler? Beraber mi, ayrı ayrı mı! Bir şeyin daha iyi olmasını istiyorsan kill your darling pardon darlings hayatım! YA DA EN SEVDİĞİNDEN BAŞLA !
~Kill Your Darling(s) ~
En sevdiğini ~harca… tüket … ~
En sevdiğinden vazgeç
En SEVDİĞİNDEN BAŞLA!

Oyun Ekibi

Oyuncular

Barkın Sarp, Elif Aydın, Hakan Emre Ünal, Mert Yılmaz Yıldırım, Nezaket Erden

Oyun Ekibi

Yazar Selen Örcan - Metin Tasarımı Hakan Emre Ünal, Nezaket Erden - Üretim Ekibi Büke Erkoç, Elif Aydın, Hakan Emre Ünal, Nezaket Erden, Selen Örcan - Yönetmen Hakan Emre Ünal - Yardımcı Yönetmen Büke Erkoç - Asistanlar Arkadaş Deniz Koşar , Sudem Tiryakigil - Sahne/ Işık Tasarımı Yasin Gültepe - Projeksiyon Tasarımı Okan Temizarabacı - Ses Tasarımı Arkadaş Deniz Koşar - Kostüm Tasarımı Yaren İbil - Video Çekimi Emre Köktaş - Kurgu: Munise Vildan Erden - Yapım Asistanı Çağla Yağmur Doğan - Fotoğraf Rıdvan Güngördü

Leave a comment

Tiyatro Dec’in Yabani Otlar oyununu vitrine alıyoruz. Bu oyunla ilgili yorumunu paylaşmak istersen en altta bulunan alana bırakabilirsin.

Üzerine konuşulmasını dilediğimiz ve tiyatro.co ekibinin seçkisi ile oluşan Vitrin hakkında bilgi almak istersen şurada bir içerik bulunuyor → Vitrin nedir?

Oyun Hakkında

Moskova’da dünyaya gelen ve babalarının tayini ile oradan ayrılmak zorunda kalan Maşa, Olga ve İrina on bir yıl sonra Moskova’ya dönmeyi umut ederler. Bu sırada Moskova’dan gelen Yarbay Verşinin’in ziyareti hayatlarını değiştirir. Ve hiç değiştirmez.

"Bulamayız mutluluğu. Özlemekle kalırız."

Oyun Ekibi

Oyuncular

Atakan Avcı, Can Yallı, Deniz Tan, Gabriella Galina Özcan, İzel Demirhan, Okan Can, Özden Özkan, Tuğba Uluay, Umutcan Karagöz

Oyun Ekibi

Yazar Anton Çehov - Çevirmen Gabriella Galina Özcan - Uyarlayan & Yöneten Senanur Altın - Yardımcı Yönetmen Ecegül Karadeniz - Haraket Tasarımı Gizem Erden - Kostüm Tasarımı Ali Bayramoğlu - Ses & Efekt Tasarımı / Müzik Ataberk Konucu, Cenk Konucu - Video & Animasyon / Fotoğraf Abdullah Durmuş - Asistan Damla Cansu

Leave a comment